नेपाल सम्वत् ११४६, यंलागाः ९, नवमी (१९ असोज २०८३, ५ अक्टोबार, २०२६) सोमबार, बाँपिझ्याला । नेपाली कांग्रेसका क्रियाशील सदस्यको सङ्ख्या ९ लाख ६९ हजार ८४२ पुगेको छ। पार्टी प्रवक्ता देवराज चालिसेले सोमबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत कांग्रेसको पछिल्लो क्रियाशील सदस्यताको विवरण सार्वजनिक गर्दै सदस्य सङ्ख्या १४औँ महाधिवेशनको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा बढेको जानकारी दिएका हुन्।

कांग्रेसको १४औँ महाधिवेशनका क्रममा क्रियाशील सदस्यको सङ्ख्या करिब ८ लाख ७० हजार रहेको थियो। पछिल्लो अद्यावधिक विवरणअनुसार त्यसयता करिब १ लाख नयाँ सदस्य थपिएका छन्। यससँगै कांग्रेसको संगठनात्मक आधार विस्तार भएको पार्टीले जनाएको छ।

प्रवक्ता चालिसेका अनुसार पछिल्लो समय कांग्रेसले नयाँ पुस्तालाई पार्टीको संगठनमा जोड्ने अभियानलाई विशेष प्राथमिकता दिएको छ। युवाहरू, विशेषगरी ‘जेनजी’ पुस्तालाई कांग्रेससँग जोड्ने, उनीहरूको सहभागिता बढाउने तथा भविष्यमा पार्टीको नेतृत्व तहसम्म पुर्‍याउने उद्देश्यसहित सदस्यता विस्तारलाई अघि बढाइएको उनले बताएका छन्।

कांग्रेसले पछिल्लो समय परम्परागत संगठनात्मक संरचनासँगै नयाँ पुस्ताको चाहना र प्रविधिको प्रयोगलाई समेत पार्टी संगठनमा समेट्ने प्रयास गरिरहेको छ। त्यसका लागि सदस्यता प्रणालीलाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउने, डिजिटल माध्यमबाट पार्टीका गतिविधि सञ्चालन गर्ने तथा युवाको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।

१५औँ महाधिवेशनमा सदस्यता र संगठन सुधार मुख्य एजेन्डा

नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनलाई लक्षित गर्दै पार्टीभित्र संगठन सुधार र सदस्यता व्यवस्थापनका विषयमा विभिन्न प्रस्ताव तथा छलफल अघि बढिरहेका छन्। पार्टीमा आबद्ध सदस्यको विवरणलाई थप व्यवस्थित बनाउने, सदस्यता प्रक्रियालाई प्रविधिमैत्री बनाउने तथा संगठनका गतिविधिलाई डिजिटल प्रणालीसँग जोड्ने विषयमा नेतृत्व तहमा छलफल भइरहेको छ।

पार्टीले नयाँ पुस्ताको राजनीतिक सहभागिता बढाउन सके कांग्रेसको संगठनलाई दीर्घकालीन रूपमा थप बलियो बनाउन सकिने अपेक्षा गरेको छ। पछिल्लो समय राजनीतिक दलप्रति युवाको चासो, असन्तुष्टि र अपेक्षा बदलिँदै गएको अवस्थामा कांग्रेसले युवालाई संगठन र नेतृत्व प्रक्रियामै सहभागी गराउने रणनीति अघि सारेको हो।

विशेषगरी ‘जेनजी’ पुस्तालाई केवल पार्टीको सदस्यका रूपमा सीमित नराखी उनीहरूलाई नीति निर्माण, संगठन सञ्चालन र नेतृत्व विकासको प्रक्रियामा सहभागी गराउने विषय कांग्रेसका लागि महत्वपूर्ण बन्न थालेको छ। यसले पार्टीको परम्परागत कार्यशैलीमा परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

सदस्यता बढेसँगै संगठन परिचालनको चुनौती

क्रियाशील सदस्यको सङ्ख्या ९ लाख ६९ हजारभन्दा बढी पुग्नु कांग्रेसका लागि संगठन विस्तारको दृष्टिले महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ। तर सदस्य सङ्ख्या बढ्नु मात्रै पर्याप्त नभई ती सदस्यलाई सक्रिय र प्रभावकारी रूपमा संगठनमा परिचालन गर्नु अर्को महत्वपूर्ण चुनौती बनेको छ।

नयाँ सदस्यलाई पार्टीको नीति, विचार, कार्यक्रम र संगठनात्मक प्रक्रियासँग जोड्दै सक्रिय कार्यकर्ताका रूपमा विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता कांग्रेससामु छ। त्यसका लागि नियमित प्रशिक्षण, राजनीतिक शिक्षा, नेतृत्व विकास र संगठनात्मक जिम्मेवारी प्रदान गर्ने प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने देखिन्छ।

त्यसैगरी ठूलो सङ्ख्यामा रहेको क्रियाशील सदस्यको विवरणलाई अद्यावधिक र व्यवस्थित राख्नु पनि पार्टीका लागि चुनौतीपूर्ण विषय हो। सदस्यताको दोहोरोपन, विवरण अद्यावधिक, सक्रिय तथा निष्क्रिय सदस्यको पहिचानलगायत विषयलाई प्रविधिमार्फत व्यवस्थित गर्ने प्रयास आवश्यक रहेको कांग्रेसभित्रै चर्चा हुँदै आएको छ।

युवालाई नेतृत्वमा ल्याउने तयारी

कांग्रेसले नयाँ पुस्तालाई पार्टीमा जोड्ने मात्र नभई नेतृत्वमा समेत अवसर दिने नीति अघि सारेको जनाएको छ। यसका लागि युवालाई स्थानीय तहदेखि प्रदेश र केन्द्रीय तहसम्मको संगठनात्मक जिम्मेवारीमा सहभागी गराउने वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

पार्टीको १५औँ महाधिवेशनले नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व र नेतृत्व विकासका लागि महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गर्ने कांग्रेसको अपेक्षा छ। क्रियाशील सदस्यको सङ्ख्यामा भएको वृद्धि त्यसैको आधार निर्माण गर्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

कांग्रेसका लागि अबको मुख्य चुनौती भनेको बढेको सदस्य सङ्ख्यालाई प्रभावकारी संगठनात्मक शक्तिमा रूपान्तरण गर्नु हो। नयाँ सदस्यलाई सक्रिय बनाउँदै युवाको ऊर्जा, प्रविधिको प्रयोग र अनुभवी नेतृत्वको समन्वय गर्न सके संगठनलाई थप गतिशील र प्रतिस्पर्धी बनाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

यसरी, १४औँ महाधिवेशनको समयमा रहेको ८ लाख ७० हजारको हाराहारीको क्रियाशील सदस्य सङ्ख्या बढेर ९ लाख ६९ हजार ८४२ पुग्नु कांग्रेसको संगठन विस्तारमा महत्वपूर्ण परिवर्तनका रूपमा देखिएको छ। आगामी १५औँ महाधिवेशनमा यही सदस्यता आधारलाई कसरी व्यवस्थित, समावेशी र प्रभावकारी रूपमा परिचालन गरिन्छ भन्ने विषयले कांग्रेसको भावी संगठनात्मक दिशा निर्धारण गर्ने देखिन्छ।