“येर्स दोख्ताङ् येरि जिर, मयेर्स हातिङ् येरिमजि । ज्ये येङन् नइत लास्चाइ मजि, गोजीकु पेँगर च्यागर तयेन् च्या पसलकु ढ्याबा पुलेन् निस्म्हा सोम्हा त च्या त्वनकेइ फइ व जि वा दानी, ड्वाकुमि हङन् थउ न थउत तु ड्वाकु जुइम्वाल्गुपे जुनीकु गुल्पनुं सन्तुस नाप्लरी मफउ,.. मि खँन् मखे ज्येन् ड्वाकु जुइ सकेइमल..जिन सिये खँ उलि क बाबु !” हकुजु आम जमानाकु थिपुल सक्व (साँखु) देशकु नापलत्नसिन् पिङ्गलये टेकबहादुर कसजुन् ।

भीमेश्वर नगरपालिका वडा ल्याखाः २ गुर पिङ्गलट्वालये थिम्हा ड्वाकुन्दाङ्गु मि दमु आमु मि त ओँमसिउ गुनुङ् मद । द्वाल्खा देश दुपान कसजु खलक हङ पुर्खाये ल्याखाःन् थिगुर खलक जुकुन दउ गु खलकये जाहानपेन् येक्कु दयेन् थनकेसी ठाइँ ठाइँकु थ्येङन् च्वनहिन् । आउ थन्केसीये मुचापे ल्याखाःकु स्वर्न कसजु खलकन खुगुर पुस्ताये थाम टिक्रेत्के च्वङ ख्वइँदमु । आमु पुस्ताये दात्तिकु च्वंगु मदइ धोंगु थिम्हा जनकबहादुर (धनमाला) कसजुये निस्म्हा कालात मध्येकु थिम्हा ओमकुमारी कसजुये खेन्नलान् जन्म कायेन् येउ कयपेन् प्रचण्ड कसजु, ताराबहादुर कसजु (कलकत्ता) व कान्छा टेकबहादुर कसजु खेउँ हर्स मेबुरी ड्वाकुरी कालात खेन्नलान् लाला कसजु (श्यामसुन्दर ट्वाल माये छेँ जु राधिका (श्रेष्ठ) कसजुये कैमु खेउँ) । आले थन्केसी नेपाल पुलिस खेन्नये वरिष्ठ सहायक निरीक्षक जुयेन् च्वंंगु राधाकृष्ण कसजु (मंगललाल) ये बोबु खेउँ ।

कसजु खलकपेन् गिब्लान् आले गिथि येङन् द्वाल्खामि जुरले ? थिपुल लिखन पुलेन् स्वइलौ ना !

म्वालेन् ख्वालेन् स्वर्नसिन् द्वाल्खाकु च्वङ्गु कसजुपे पुर्खापेन् ख्वप (भक्तपुर) देशये सुकुललुखा (सुकुलढोका) कु च्वंगु कसजु जुयेन्च्वन हङन् सिदत । गु पुस्तारि नेपाल सम्वत् ८७२ (वि.सं. १८०८) ताक्कुन्नसि उ कसजु खलक द्वाल्खाकु च्वङन् येउ ख्वइँ दउ खँ उ कसजु खलकये ङागुर पुस्ताये मिच छय यादव कसजु (श्रेष्ठ)न् हङ सिदत । गु ताक्कुरि नेपाल देशये नामजाउ अंग्ेजपे नाप ल्वारिफउ बहादुर नाइके भीम सिंह थापाये पालाकु जु नेपाल व अंग्रेजपे दात्तिकु ल्वारिङार्नन्नसितु उ कसजुपेन् द्वाल्खाये बासिन्दा जु खँ सिदमु ।

पुरान् खँकु उपे नाम वा ख्वइँमद । आन्थिनु पुस्तेनी ल्याखाःन् स्वर्न व काजी भीमसिंह थापा काभ्रेपलाञ्चोकये दोलालघाटकु अंग्रेज नाप लडाइँ येत्न आपे लाहान् सिकु जिन । आमताक्कु उ कसजु खलकये दोखुनुस्वयेन् हाखेनये पुस्ताये मि नरवीर सिंह व मयन्त सिंहपेन् भीम सिंह थापाये कये काजी अमरसिंह थापा त ल्वारीत ग्वाहार बिउकु उपेनुं दउ हङन् अन्दाज येरिमल्गु ख्वइँ दमु । हात्तहर्स भादगाउँ (ख्वप) देशत रक्षा येरिलागिन् आमताक्कुये बल व बुद्धि दउ जुये लागिन् काभ्रे देशलान् हति पूर्वखेन्नये मुल क्येइँत नरवीर सिंह व मयन्त सिंह हाखेन लगैजु ख्वइँदमु । गु ताक्कु काजी भीमसिंह थापा त काभ्रेये गौंडाकु घेरा दके स्यात्चु आमताक्कु अमरसिंह नक्क नक्कये मुचातिनी जुयेन् च्वङ्गु जु । उल्याखान् बोबुरित स्याकु दुश्मनपे अखाडा ओँसिकेइत मुल क्येङन् ओन्न ओन्न द्वाल्खा थ्येंगु ख्वइँदमु ।

पुरान् खँये ल्याखाःकु जुजु इन्द्रसिंह देव स्वयेन् हाखेन्नसितु द्वाल्खा आधिपत्य राज्य जुयेन्च्वंगु दोखसेन् सिरहिन् । सियौटाराये ट्वापरलान् पिखनतु छर्लङ्ग ख्वइँदये लागिन् उ ठाइँ ल्येये जुइमल । उ तु ल्याखाःन् शत्रुपेन् ल्वारिख्यारि येरित येउ अंग्ेज व भोटे पेन् यलेलान् येर्सं ख्वइँदउ ठाइँ द्वाल्खाये थन्केसीये सियौटाराये ट्वापरकु च्वङन् साँध सिमा दके अझ हाखेन उइँत मुल स्वयेन् मोरङटुल्के ओङन् ल्वाङन् अंग्रेजपिस्त लियेन् छ्रवयेन् लितं पुलेन् येर्नसिन् द्वाल्खाकुतु बास च्वइँमले लागिन् आँकुये कारि पोक, चम्पूजाये पोककु च्वङ जुइमल । हात्तहर्स कारिपोककु दुतटुल्के ओङ पोम्सत् थिनागु पोक दउजु । आन्थितु चम्पूजा डाँडालान् खउखेन्न ड्वाक्ड्वकु लुङाये कापलान् दुत ओङ ठाइँ अझङ् दम्नी ।

इथि आम ठाइँकु (द्वाल्खाकु) च्वन्न च्वन्न बास च्वइँत अखाडातु दकेइमले लागिन् हाबि ब्वारा ग्वयेन् लिबि छेँ दके च्वङजुइमल । इथि जुर्न जुर्न आमु नरवीर सिंहलान् मयन्तसिंह आले वये सन्तान द्वाल्खाकु तु दयेन् गजाधर सिंह, आलेन्लि पञ्चमान सिंह थ्येङन्लि कसजु जु ख्वइँ दयेन् येउ जुर । आँकुलान्लि आमताक्कुये जुजु गीर्वाणयुद्ध विक्रमन भीमेश्वर त पूजापाजा येरित ठाइँठाइँकु गिथिकि पवटी, फस्कु, बाबरेकु बुँ स्वाँरा बियेन् व्यवस्था येङ ख्वइँ दमु ।

पञ्चमान सिंह कसजुये सन्तानलान् तु जन्म कायेन् येउ जनकबहादुर कसजु, बकस बहादुर कसजु, वीरबहादुर कसजु व कृष्णबहादुर कसजु पेमा कय जुर । आँकुलान्लि येउ पुस्ताये सन्तानमध्येकु तु उ टेकबहादुर कसजु खेउँ ।

आउ उ स्वयेन् दोखुनु खँरि लिवी पर्वते खन् तइ टेनगु ।
संयोजन यकु : बालकृष्ण श्रेष्ठ