बालकृष्ण श्रेष्ठ “पासा”
बाँपीझ्याला, येँ । राजनीतिकु हाति दमु आमु उ मुलुककु मद, दोखुनु ठाइँकु छलछाम येरिउरि, ख्यारिउरि, घ्यात्केउरि, आले ढ््याबाय् खो बग््यारिउरि चुनावकु सोझा सिधा त हेके हेके भोट फ्वइँउरि आले ठाइँकु थ्येङन्लि ड्वाक् ड्वाकु नेतापे लिखन लिखन जुयेन् योजना, आयोजनाय् भ्वँर दके क्येँइउरि लित थिपुल थउ ठाइँकु ओँगन् टिक्रेङथेँ येरिउरि आले येरिम्वाले वा खेउँ तर राज्यखेन्नलान् बजेट पास म्वजुये लागिन् ज्ये भातिचा लिबाकु खेउँ हङन् योजनाय् भ्वँरपेन् क्येङन् गाउँ , ट्वाल, बस्ती धुन्दु प्रचार प्रसार येत्केयेन् मिपिस्त थामथुम येँगन् ङादँय् ब्याला म्वकेइरि ओत तु हतैज्येउ शायद राजनीति ।

राजनीति दुपान हातिउरि खँय् व्याख्या येँगन् तरै हँगन् ब्वँगन् स्वइत लिमलत् चुनावकु लटर पटर येँगन् त्याँगन् थात थ्येंगु नेतापिस्त । न राजनीति हँग मूल अर्थ हाति हँगन् आपिस्त त्यात्के छ्वउ ज्येमिपिस्ततु पत्ता मद, उ खँ ध्रुवसत्य खेउँ । त्याँगन् थात थ्येंगु नेतान् जनतु बलबुतो व जिन बाँलकु प्रभाव क्येइँ फये लागिन् जि थातयेइ फर्गि हँगन् डवाकु सुकाउहे जुर, थउ नेता त्याँगन् थाबी थ्येइँ धोँगन्लि आउ गुरि ठाइँकु हातिउरि यौजना येन्जुहर्स येँ (कठमाण्डुकु थिपटी बुँ जुर्सङ् ङ््यारिफयेउ हँगन् वाचुल्गुहे जुर, आले राजनीतिय् अर्थ हात्त मल्दन ।

तर राजनीतिय् उपनिषदकु हाति हँगन् व्याख्या योगन् तरै हर्स राज्यय् नीति त राम राज्य दकेइत अतितु बाँलकु व भिंगु नीति दके कानुन दके भ्रष्ट, अनैतिक, असंवैधानिक ज्ये येकु येउ जुर्सं पाता कसेङन् ज्वँगन कानुनय् दायरा दुपान दउ सजायँ बियेन् देश विकासय् लागिन् संविधानकु च्वयेन् क्येङ थेँ ज्ये येरिउरि, ज्येवाइरि ज्यखँ त राजनीति हँगन् तरै । तर उ देशकु ओय् ठ््याक्क अकत्न नीति लागु जुयेन् च्वंगु खोइँ दमु ।

ब्याला ब्यालाकु घत्केथेँ मुलुककु राजनेतापेन् नाप्लँगन् च्वँग दोखुसेनुं खोङङ् दमु तायेङ् दमु, तर आमु राजनेतापेनुं ठाइँकु थ्येइँ दोँगन्लि हाति जुकुन् नाप्लत्की, गिबि जुकुन् थ्येन्गि बार्पmयेन् थउ न थउत तु सर्वमान्य हँगन् कोबि च्वंगु मिपिस्त (जनता) वास्तातु मतयेन् पेम्हा च्याम्हा ज्येमित हाखेन व लिखन तयेन् मनकु हाति येरियेर आमु येँगन् लिङायेन्लि राज्यनीतिय् अर्थ हाति मतलब जुयेउले ?

राजनेता जुयेन् ठाइँकु थ्येँगन्लि महत्वाकाँक्षी जुइरि, थउत थात थ्येंकेउ मिपिस्ततु वास्ता मयेरिउरि कारण्नतु मेबु साङत्त राक व घमण्ड पितयेउ हे जुर, उतु कारण्न थउथउकु तु शत्रुपन पित ययेन् ल्वारिमल्गु अवस्था जु खेउँ । आले डोहलपेन् ल्वात्न बहरचा त्यालेन् घार जुइरि स्वभाविक तु खेउँ ।

हुहु जाङल येउलि भिंगु व बाँलकु खोइँदर्सं आमुन् न्हिनस मिखान् खोइँतु मफउ, गधा हङ जनावर्न न्हिनस मिखान् दोखुनुं खोनइ तर गधाय् स्वभाव गुल्पनु महिल, आम्त कुँ म्वबुके नयेतेकतु माङा हो यिनागु तु स्वभाव थन्केसिय् राजनेतापे जुयेन्च्वन ।

मिन् मित ख्याङन् उ ब्यालाकु गुनुङ माघ्या थन्केसि, हाबियेथेँ चाकडी येङन् ल्हाहा प्वार्चियेन् टुटि म्वाम्र्वार येङन् जदौ येरिउरि ब्याला मखे, आउ वा खँये खँकु तु लिसर बियेन् थउ हक व अधिकारय् लागिन् येउङ् ल्वाप्डोइँ फरै हङ खँ थन्केसिय् राजनेतापिसिन् थुकेइफइमल । आले जनतापेनुङ् मुथुकु दह्री थोङन् न्वन्म्वायेन् च्वइँ मजिर, राजनीतिय् परिभाषा म्वथु नेतापिस्त राज्यय् जनता पिसिन् वास्तविक नीति स्येइँमल्गु ब्याला येरना हङन् थुकेइमल । थन्हु त उलिजुकुन् ।